XSMN đang chiếm tới 90% tổng doanh thu toàn ngành, XSMB bị lô đề cạnh tranh khốc liệt. Doanh thu toàn ngành xổ số ở nước ta có quy mô khổng lồ chỉ đứng sau ngành dầu mỏ.

Xổ số là nguồn thu chỉ đứng sau dầu mỏ

Mục tiêu xổ số của tất cả các quốc gia trên toàn cầu đều có lịch sử giống nhau là khi cần huy động nguồn tài chính sức dân. Rất nhiều nước đều bắt đầu phát hành xổ số là để tái kiến thiết sau chiến tranh và Việt Nam cũng vậy.

Dự toán thu ngân sách từ dầu thu năm 2020 là 34.000 tỷ đồng trong khi đó tổng thu hoạt động từ ngành xổ số riêng trong năm 2019 đã lên tới 29.000 tỷ đồng. Việc một ngành trò chơi thử vận đỏ đen, không tạo ra giá trị thặng dư mà có quy mô đứng thứ hai cả nước chỉ sau dầu mỏ là một tín hiệu hết sức đáng lo ngại.

Xổ số chỉ đứng sau dầu mỏ
Báo cáo cho thấy ngành xổ số có quy mô rất khổng lồ

Giống như mọi thứ khác, tờ vé số cũng có hai mặt. Ở một bên, đó là nguồn thu ngân sách dồi dào, thậm chí là chủ lực ở nhiều địa phương, là sự huy động nguồn lực cho các dự án phúc lợi công cộng và cả là tấm lưới an sinh xã hội cuối cùng cho một lực lượng lao động đông đảo.

Nhưng ở mặt bên kia, đó là sự tái phân bổ thu nhập thuần túy không phải lúc nào cũng theo hướng công bằng hơn, sự độc quyền nhà nước và cả những méo mó có thể xuất hiện khi xổ số được tư nhân hóa.

Hoạt động kinh doanh xổ số chính thức 60 năm qua đều nêu cao sứ mệnh kiến thiết đất nước. Mỗi địa phương có một công ty xổ số kiến thiết và 100% vốn nhà nước nắm. Theo quy định, tiền thu các sắc thuế và các khoản thu khác từ hoạt động kinh doanh xổ số sẽ được để lại toàn bộ cho địa phương đầu tư vào các lĩnh vực y tế, giáo dục…

Khoản thu từ hoạt động kinh doanh xổ số đã tăng đều trong những năm qua. Báo cáo ngân sách nhà nước (NSNN) 5 năm trở lại đây cho thấy mỗi năm tổng số thu từ hoạt động kinh doanh xổ số là trên 24.000 tỉ đồng.

Như năm 2019, con số này ước tính là 29.000 tỉ đồng, và năm nay dự toán được Quốc hội phê duyệt là 31.700 tỉ đồng. Nhìn vào cơ cấu thu ngân sách, so với các nguồn thu khác, như dự toán thu từ dầu thô năm 2020 là 34.000 tỉ đồng, thì khoản đóng góp từ hoạt động kinh doanh xổ số là không hề nhỏ. Mỗi năm, xổ số mang lại số thu gần bằng việc khai thác rồi bán 12-13 triệu tấn dầu thô.

Một số địa phương ở Đồng bằng sông Cửu Long như Bạc Liêu, Cà Mau…, doanh thu từ hoạt động kinh doanh xổ số nhiều năm nay lớn hơn cả tổng thu ngân sách địa phương, còn số thu đóng góp NSNN từ kinh doanh xổ số chiếm đến 30% tổng thu ngân sách.

Đơn cử như Bạc Liêu, tổng thu ngân sách năm 2019 đạt khoảng 3.183 tỉ đồng, trong đó thu từ hoạt động kinh doanh xổ số đóng góp 1.346 tỉ đồng trên tổng doanh thu xổ số 4.465,8 tỉ đồng, tức là còn lớn hơn thu ngân sách tỉnh.

Ông Lê Văn Khanh, chủ tịch Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Sóc Trăng, cho biết năm 2019, công ty ông nộp thuế 1.122 tỉ đồng, chiếm gần 1/3 tổng thu ngân sách của tỉnh này. Và chuyện tổng thu ngân sách của cả một tỉnh còn nhỏ hơn tổng doanh thu của công ty xổ số có lẽ đáng lo nhiều hơn là đáng mừng.

Đây cũng là một nghịch lý ở các tỉnh miền Tây – nơi có nhiều tỉnh được xếp loại nghèo và vẫn còn nhận trợ cấp trung ương, đồng thời cũng là “thủ phủ vé số” của cả nước, khi nhiều tỉnh đều phải trông cậy rất nhiều nguồn thu ngân sách vào hoạt động xổ số.

Ông Trần Văn An, giám đốc Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Tiền Giang, cho biết năm 2019, tỉ lệ vé số phát hành so với bán ra bình quân gần 99%, đạt trên 104% kế hoạch năm. Việc có nguồn thu khủng từ vé số cũng kéo theo một số thay đổi trong định hướng phát triển kinh tế tại các tỉnh miền Tây.

Chưa có đánh giá chính thức, nhưng một lãnh đạo tỉnh Kiên Giang cho rằng thời kỳ trước những năm 2000, ngân sách tỉnh phụ thuộc nhiều vào nguồn thu từ hoạt động xổ số và trợ cấp của trung ương. Tuy nhiên nhiều năm trở lại đây, theo định hướng của Chính phủ, tỉnh đã nỗ lực nhiều để thoát cảnh phụ thuộc nguồn thu xổ số.

Nguồn thu xổ số cũng được điều hướng nhằm tạo ra thêm giá trị, chủ yếu chi cho các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông nông thôn, phúc lợi xã hội, hỗ trợ thiên tai…, theo đúng quy định của Nhà nước.

Ông Trần Văn Chuyện, chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng, cho biết đối với một tỉnh nông nghiệp, thương mại – dịch vụ chưa phát triển thì đóng góp vào ngân sách của hoạt động xổ số cho địa phương rất đáng ghi nhận. Nhờ có nguồn thu từ xổ số, đầu tư vào các lĩnh vực y tế, văn hóa, giáo dục tại địa phương dễ dàng hơn. “Không chỉ là doanh nghiệp nộp thuế dẫn đầu tỉnh, Công ty Xổ số kiến thiết Sóc Trăng còn tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động”, ông cho biết.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *